संस्कृत में गिनती ।।
"सङ्ख्या" ( Sankhyā ) is a स्त्रीलिंड्ग (Strīlingaḥ) feminine word in nature. We treat it as feminine, like: " सङ्ख्या का ? " means what is the number ? In this article we will learn about Basic Numbers and how to construct them.
० - ZERO - शुन्यम् (Śūnyam)
१ - One - एकम् (ekam) (एकः, एका, एकम्)
२ - Two - द्वे (dve) (द्वे, द्वौ )
३ - Three - त्रीणि (trīni) (त्रयः, त्रिस्र, त्रीणि )
४ - Four - चत्वारि (catvāri) (चत्वारः, चतस्रः, चत्वारि )
५ - Five - पञ्चम् (pancam)
६ - Six - षट् , षष् (sat.)
७ - Seven - सप्त,सप्तम् (sapta)
८ - Eight - अष्टम् (aştam )
९ - Nine - नवम् (navam)
१० - Ten - दशम् (daśam)
After ten "दश" act as a suffix, similar to "teen" in english and it makes words like एकादश, द्वादश। And after 20 we use विंशति as a suffix and so on...
११ --- एकादशम्
१२ --- द्वादशम्
१३ --- त्रयोदशम्
१४ --- चतुर्दशम्
१५ --- पञ्चदशम्
१६ --- षोडषोडशम्
१७ --- सप्तदशम्
१८ --- अष्टदशम्
Some People often confuse in numbers like 29, 39, 49 etc. How to pronounce them ?
Here are some explanation about it :-
19 - नवदशम् ( एकान्नविंशति, एकोनविंशति, ऊनविंशति )
20 - विंशति
29 - नवविंशति, एकोनत्रिंशत्, ऊनत्रिशत्
30 - त्रिंशत्
39 - नवत्रिंशत् , एकोनचत्वारिंशत्
40 - चत्वारिंशत्
49 - नवचत्वारिंशत् , एकोनपञ्चाशत्, ऊनपञ्चाशत
50 - पञ्चाशत्
59 - नवपञ्चाशत्, एकोनषष्टि, एकान्नषष्टि, ऊनषष्टि
60 - षष्टि:
69 - नवषष्टि: , एकोनसप्तति, ऊनसप्तति, एकान्नसप्तति
70 - सप्तति:
79 - नवसप्तति: , एकोनाशीति, ऊनाशीत, एकान्नाशीत
80 - अशीति:
89 - नवाशीति: , एकोननवति, एकान्नवति, ऊननवति
90 - नवति:
99 - नवनवति: , एकोनशत
100 - शतम्
■ एक हजार --:सहस्र
■दस हजार --: अयुत
■ दस लाख --: प्रयुत
■लाख --: लक्ष
■करोड़ --: कोटि
--------------------------------------------------


0 comments:
Post a Comment
We love hearing from our Readers! Please keep comments respectful and on-topic.