рджुрдиिрдпा рдХा 85% рд╡्рдпाрдкाрд░ рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рдХी рдорджрдж рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै. рджुрдиिрдпा рднрд░ рдХे 39% рдХ़рд░्рдЬ़ рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рдоें рджिрдП рдЬाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдХुрд▓ рдбॉрд▓рд░ рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХे 65% рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдЕрдорд░ीрдХा рдХे рдмाрд╣рд░ рд╣ोрддा рд╣ै. рдЗрд╕рд▓िрдП рд╡िрджेрд╢ी рдмैंрдХों рдФрд░ рджेрд╢ों рдХो рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдбॉрд▓рд░ рдХी рдЬ़рд░ूрд░рдд рд╣ोрддी рд╣ै. рдЖрдЗрдпे рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि рдЖрдЦिрд░ рдбॉрд▓рд░ рдХो рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рдордЬрдмूрдд рдоुрдж्рд░ा рдХे рд░ूрдк рдоें рдХ्рдпों рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै?
рдЕрдм рд╣ाрд▓ाрдд рддो рдРрд╕े рд╣ो рдЧрдП рд╣ैं рдХि рдпрджि рдХोрдИ рдбॉрд▓рд░ рдХा рдиाрдо рд▓ेрддा рд╣ै рддो рд▓ोрдЧों рдХे рджिрдоाрдЧ рдоें рд╕िрд░्рдл рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рд╣ी рдЖрддा рд╣ै рдЬрдмрдХि рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдХрдИ рджेрд╢ों рдХी рдХрд░ेंрд╕ी рдХा рдиाрдо рднी 'рдбॉрд▓рд░' рд╣ै. рдЕрд░्рдеाрдд рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рд╣ी “рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдбॉрд▓рд░” рдХा рдкрд░्рдпाрдпрд╡ाрдЪी рдмрди рдЧрдпा рд╣ै.
рдбॉрд▓рд░ рдХी рдордЬрдмूрддी рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕:
рд╡рд░्рд╖ 1944 рдоें рдм्рд░ेрдЯрди рд╡ुрдб्рд╕ рд╕рдордЭौрддे рдХे рдмाрдж рдбॉрд▓рд░ рдХी рд╡рд░्рддрдоाрди рдордЬ़рдмूрддी рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ुрдИ рдеी. рдЙрд╕рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЬ़्рдпाрджाрддрд░ рджेрд╢ рдХेрд╡рд▓ рд╕ोрдиे рдХो рдмेрд╣рддрд░ рдоाрдирдХ рдоाрдирддे рдеे. рдЙрди рджेрд╢ों рдХी рд╕рд░рдХाрд░ें рд╡ाрджा рдХрд░рддी рдеीं рдХि рд╡рд╣ рдЙрдирдХी рдоुрдж्рд░ा рдХो рд╕ोрдиे рдХी рдоांрдЧ рдХे рдоूрд▓्рдп рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рддрдп рдХрд░ेंрдЧे.
рди्рдпू рд╣ैрдо्рдкрд╢рд░ рдХे рдм्рд░ेрдЯрди рд╡ुрдб्рд╕ рдоें рджुрдиिрдпा рдХे рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ рдоिрд▓े рдФрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдорд░ीрдХी рдбॉрд▓рд░ рдХे рдоुрдХ़ाрдмрд▓े рд╕рднी рдоुрдж्рд░ाрдУं рдХी рд╡िрдиिрдордп рджрд░ рдХो рддрдп рдХिрдпा. рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЕрдорд░ीрдХा рдХे рдкाрд╕ рджुрдиिрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╕ोрдиे рдХा рднंрдбाрд░ рдеा. рдЗрд╕ рд╕рдордЭौрддे рдиे рджूрд╕рд░े рджेрд╢ों рдХो рднी рд╕ोрдиे рдХी рдЬрдЧрд╣ рдЕрдкрдиी рдоुрдж्рд░ा рдХा рдбॉрд▓рд░ рдХो рд╕рдорд░्рдерди рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рджी.
рд╕рди 1970 рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдоें рдХрдИ рджेрд╢ों рдиे рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рд╕े рд▓рдб़рдиे рдХे рд▓िрдП рдбॉрд▓рд░ рдХे рдмрджрд▓े рд╕ोрдиे рдХी рдоांрдЧ рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджी рдеी. рдпे рджेрд╢ рдЕрдоेрд░िрдХा рдХो рдбॉрд▓рд░ рджेрддे рдФрд░ рдмрджрд▓े рдоें рд╕ोрдиा рд▓े рд▓ेрддे рдеे. рдРрд╕ा рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рд╕्рд╡рд░्рдг рднंрдбाрд░ рдЦрдд्рдо рд╣ोрдиे рд▓рдЧा. рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХे рдЕрдоेрд░िрдХी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдиिрдХ्рд╕рди рдиे рдЕрдкрдиे рд╕рднी рднंрдбाрд░ों рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рджेрдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдбॉрд▓рд░ рдХो рд╕ोрдиे рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХрд░ рджिрдпा рдФрд░ рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдбॉрд▓рд░ рдФрд░ рд╕ोрдиे рдХे рдмीрдЪ рд╡िрдиिрдордп рджрд░ рдХा рдХрд░ाрд░ рдЦрдд्рдо рд╣ो рдЧрдпा рдФрд░ рдоुрдж्рд░ाрдУं рдХा рд╡िрдиिрдордп рдоूрд▓्рдп; рдоांрдЧ рдФрд░ рдкूрд░्рддी рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╣ोрдиे рд▓рдЧा.
рдбॉрд▓рд░ рд╕рдмрд╕े рдордЬрдмूрдд рдоुрдж्рд░ा рд╣ोрдиे рдХे рдиिрдо्рди рдХाрд░рдг рд╣ैं
1. рдЗंрдЯрд░рдиेрд╢рдирд▓ рд╕्рдЯैंрдбрд░्рдб рдСрд░्рдЧेрдиाрдЗрдЬ़ेрд╢рди рд▓िрд╕्рдЯ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें рдХुрд▓ 185 рдоुрдж्рд░ाрдПँ рд╣ैं. рд╣ाрд▓ांрдХि, рдЗрдирдоें рд╕े рдЬ़्рдпाрджाрддрд░ рдоुрдж्рд░ाрдУं рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдЕрдкрдиे рджेрд╢ рдХे рднीрддрд░ рд╣ी рд╣ोрддा рд╣ै. рдХोрдИ рднी рдоुрдж्рд░ा рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें рдХिрд╕ рд╣рдж рддрдХ рдк्рд░рдЪрд▓िрдд рд╣ै рдпрд╣ рдЙрд╕ рджेрд╢ рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдФрд░ рддाрдХ़рдд рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддा рд╣ै. рдЬ़ाрд╣िрд░ рд╣ै рдбॉрд▓рд░ рдХी рдордЬ़рдмूрддी рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рд╕्рд╡ीрдХाрд░्рдпрддा рдЕрдорд░ीрдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рддाрдХ़рдд рдХो рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै.
2. рджुрдиिрдпा рдХा 85% рд╡्рдпाрдкाрд░ рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рдХी рдорджрдж рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै. рджुрдиिрдпा рднрд░ рдХे 39% рдХ़рд░्рдЬ़ рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рдоें рджिрдП рдЬाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдХुрд▓ рдбॉрд▓рд░ рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХे 65% рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдЕрдорд░ीрдХा рдХे рдмाрд╣рд░ рд╣ोрддा рд╣ै. рдЗрд╕рд▓िрдП рд╡िрджेрд╢ी рдмैंрдХों рдФрд░ рджेрд╢ों рдХो рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдбॉрд▓рд░ рдХी рдЬ़рд░ूрд░рдд рд╣ोрддी рд╣ै.
3. рд╡िрд╢्рд╡ рдмैंрдХ рдФрд░ рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоुрдж्рд░ा рдХोрд╖ рдоें рджेрд╢ों рдХे рдХोрдЯे рдоें рднी рд╕рджрд╕्рдп рджेрд╢ों рдХो рдХुрдЫ рд╣िрд╕्рд╕ा рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬрдоा рдХрд░рдиा рдкреЬрддा рд╣ै.
4. рджुрдиिрдпा рднрд░ рдХे рдХेंрдж्рд░ीрдп рдмैंрдХों рдоें рдЬो рд╡िрджेрд╢ी рдоुрдж्рд░ा рднंрдбाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै рдЙрд╕рдоें 64% рдЕрдорд░ीрдХी рдбॉрд▓рд░ рд╣ोрддे рд╣ैं.
5. рдпрджि рджो рдиॉрди рдЕрдоेрд░िрдХी рджेрд╢ рднी рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХे рд╕ाрде рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं рддो рднुрдЧрддाрди рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡े рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рд▓ेрдиा рдкрд╕ंрдж рдХрд░рддे рд╣ैं рдХ्рдпोंрдХि рдЙрди्рд╣ें рдкрддा рд╣ै рдХि рдпрджि рдЙрдирдХे рд╣ाрде рдоें рдбॉрд▓рд░ рд╣ै рддो рд╡े рдХिрд╕ी рднी рдЕрди्рдп рджेрд╢ рд╕े рдЕрдкрдиी рдЬрд░ूрд░рдд рдХा рд╕ाрдоाрди рдЖрдпाрдд рдХрд░ рд▓ेंрдЧे.
6. рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рдХी рд╡िрдиिрдордп рджрд░ рдоें рдмрд╣ुрдд рдЕрдзिрдХ рдЙрддाрд░-рдЪреЭाрд╡ рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै рдЗрд╕рд▓िрдП рджेрд╢ рдЗрд╕ рдоुрдж्рд░ा рдХो рддुрд░ंрдд рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ рд▓ेрддे рд╣ैं.
7. рдЕрдоेрд░िрдХा рджुрдиिрдпा рдХी рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рдпрд╣ рдмрд╣ुрдд рд╕े рдЧрд░ीрдм рджेрд╢ों рдХो рдЕрдорд░ीрдХी рдбॉрд▓рд░ рдоें рдЛрдг рджेрддा рд╣ै рдФрд░ рдЛрдг рдмрд╕ूрд▓рддा рднी рдЙрд╕ी рдоुрдж्рд░ा рдоें рд╣ैं рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдмाрдЬाрд░ рдоें рдбॉрд▓рд░ рдХी рдоांрдЧ рд╣рдоेрд╢ा рд░рд╣рддी рд╣ै.
8. рдЕрдоेрд░िрдХा рд╡िрд╢्рд╡ рдмैंрдХ рд╕рдоूрд╣ рдФрд░ рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоुрдж्рд░ा рдХोрд╖ рдХे рдЦрдЬाрдиों рдоें рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдпोрдЧрджाрди рджेрддा рд╣ै рдЗрд╕ рдХाрд░рдг рдпे рд╕ंрд╕्рдеाрди рднी рд╕рджрд╕्рдп рджेрд╢ों рдХो рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рдоें рд╣ी рдХрд░्рдЬ рджेрддे рд╣ैं. рдЬो рдХि рдбॉрд▓рд░ рдХी рд╡ैрд▓्рдпू рдХो рдмреЭाрдиे рдХे рдорджрджрдЧрд░ рд╣ोрддा рд╣ै.
рдбॉрд▓рд░ рдХे рдмाрдж рджुрдиिрдпा рдоें рджूрд╕рд░ी рддाрдХ़рддрд╡рд░ рдоुрдж्рд░ा рдпूрд░ो рд╣ै рдЬो рджुрдиिрдпा рднрд░ рдХे рдХेंрдж्рд░ीрдп рдмैंрдХों рдХे рд╡िрджेрд╢ी рдоुрдж्рд░ा рднंрдбाрд░ рдоें 20% рд╣ै. рдпूрд░ो рдХो рднी рдкूрд░े рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рднुрдЧрддाрди рдХे рд╕ाрдзрди рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै. рджुрдиिрдпा рдХे рдХрдИ рдЗрд▓ाрдХ़ों рдоें рдпूрд░ो рдХा рдк्рд░рднुрдд्рд╡ рднी рд╣ै. рдпूрд░ो рдЗрд╕рд▓िрдП рднी рдордЬ़рдмूрдд рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдпूрд░ोрдкीрдп рдпूрдиिрдпрди рджुрдиिрдпा рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеाрдУं рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै. рдХुрдЫ рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рдоाрдирддे рд╣ैं рдХि рдиिрдХрдЯ рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдпूрд░ो, рдбॉрд▓рд░ рдХी рдЬрдЧрд╣ рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ै.
рдбॉрд▓рд░ рдХो рдЪीрдиी рдФрд░ рд░ूрд╕ी рдЪुрдиौрддी:
рдоाрд░्рдЪ 2009 рдоें рдЪीрди рдФрд░ рд░ूрд╕ рдиे рдПрдХ рдирдИ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдоुрдж्рд░ा рдХी рдоांрдЧ рдХी. рд╡े рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдХि рджुрдиिрдпा рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд░िрдЬ़рд░्рд╡ рдоुрдж्рд░ा рдмрдиाрдИ рдЬाрдП 'рдЬो рдХिрд╕ी рдЗрдХрд▓ौрддे рджेрд╢ рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ो рдФрд░ рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рд╕्рдеिрд░ рд░рд╣рдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ो.
рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдЪीрди рдЪाрд╣рддा рд╣ै рдХि рдЙрд╕рдХी рдоुрдж्рд░ा “рдпुрдЖрди” рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡िрджेрд╢ी рдоुрдж्рд░ा рдмाрдЬ़ाрд░ рдоें рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рд▓िрдП рд╡्рдпाрдкрдХ рддрд░ीрдХ़े рд╕े рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рд╣ो. рдЕрд░्рдеाрдд рдЪीрди, рдпुрдЖрди рдХो рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рдХी рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдоुрдж्рд░ा рдХे рд░ूрдк рдоें рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рд╣ोрддे рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै. рдЬ्рдЮाрддрд╡्рдп рд╣ै рдХि рдЪीрди рдХी рдоुрдж्рд░ा рдпुрдЖрди рдХो IMF рдХी SDR рдмाрд╕्рдХेрдЯ рдоें 1 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2016 рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा.
рдпूрд░ोрдкिрдпрди рдпूрдиिрдпрди рдХी рдПрдХ рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рд╡рд░्рд╖ 2016 рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдХुрд▓ рдиिрд░्рдпाрдд рдоें рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा 14% рдФрд░ рдЖрдпाрдд рдоें рдЕрдоेрд░िрдХी рд╣िрд╕्рд╕ा 18% рдеा. рддो рдЗрди рдЖंрдХреЬों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдпрд╣ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ рдиिрдХाрд▓ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдЕрдоेрд░िрдХी рдбॉрд▓рд░ рдХे рдордЬрдмूрдд рд╣ोрдиे рдХे рдкीрдЫे рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рдХाрд░рдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рд╡िрд╢्рд╡ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдорд╣рдд्рд╡ рдФрд░ рдбॉрд▓рд░ рдХी рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдмाрдЬाрд░ рдоें рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдоुрдж्рд░ा рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕рд░्рд╡рдоाрди्рдп рдкрд╣рдЪाрди рд╣ै.
0 comments:
Post a Comment
We love hearing from our Readers! Please keep comments respectful and on-topic.